معرفی انواع ایزوگام و کاربردهای آنها
ایزوگام به عنوان یکی از مهمترین و پرکاربردترین عایقهای رطوبتی در صنعت ساختمان شناخته میشود و نقش بسزایی در عایقبندی و مقاومسازی سازهها در برابر نفوذ رطوبت دارد. تنوع انواع ایزوگام موجود در بازار باعث شده هر پروژه ساختمانی بسته به شرایط خود، نیازمند نوع خاصی از این محصول باشد. در این مقاله به معرفی انواع محصولات ایزوگام و موارد کاربرد هر کدام میپردازیم. همچنین نکات مهم در انتخاب هر نوع را بررسی کرده و به مخاطبانی که شرکتهای بازرگانی یا پیمانکاران ساختمانی هستند کمک میکنیم تا آگاهانهتر تصمیم بگیرند. به عنوان مثال، شرکت ایزوگام اخوان (از تولیدکنندگان معتبر مشهد) انواع ایزوگام را با کیفیت استاندارد و متناسب با کاربردهای مختلف تولید و عرضه میکند.
ایزوگام استاندارد ملی ایران
این دسته شامل ایزوگامهایی است که دارای نشان استاندارد ملی ایران (ISIRI 3885) هستند. وجود کد استاندارد ISIRI 3885 بر روی رول ایزوگام به معنی تطابق آن با الزامات کیفی ملی است؛ از جمله ضخامت کافی (حداقل ~۳٫۵ میلیمتر)، مقاومت کششی حداقل ~۶۰ کیلوگرم بر متر مربع، پایداری حرارتی تا ۱۲۰ درجه سانتیگراد و مقاومت در برابر اشعه UV. درج بودن این کد و علامت استاندارد روی محصول ضروری است و نبود آن نشان میدهد ایزوگام تأییدیه رسمی ندارد. ایزوگامهای استاندارد ملی معمولاً دولایه با وزن حدود ۴۰ کیلوگرم در هر رول ۱۰ متری هستند و از قیر پالایشگاهی ۷۰-۶۰ و مواد اولیه مرغوب تولید میشوند. چنین محصولاتی ضمن داشتن کیفیت تضمینشده، طول عمر مناسبی داشته و برای کاربردهای عمومی ساختمان (پشتبام، دیوار، کف و …) گزینهای مطمئن به شمار میروند.
ایزوگام استخر و مخازن آب
ایزوگامهای ویژه استخر و مخازن آب برای آببندی سطوحی طراحی شدهاند که بهطور دائم در تماس با آب هستند و تحت فشار هیدرواستاتیک قرار دارند. این ایزوگامها معمولاً دارای ساختار چندلایه (معمولاً سهلایه) با ترکیبات پلیمری تقویتشده هستند تا در برابر نفوذ آب کاملاً مقاوم باشند. استفاده از لایههای اضافی و قیر اصلاحشدهی با کیفیت، مانع نشت آب به بتن و سازه استخر شده و از تخریب زودهنگام دیوارهها و کف جلوگیری میکند. از ویژگیهای مهم ایزوگام استخری میتوان به ضخامت بالاتر (متناسب با فشار آب)، انعطافپذیری زیاد در برابر تغییرات دما و مقاومت در برابر مواد شیمیایی (مانند کلر موجود در آب) اشاره کرد. همچنین در محیطهایی که اطراف استخر فضای سبز وجود دارد، بهکارگیری ایزوگامهای ضدریشه اهمیت دارد تا ریشه گیاهان نتواند به لایههای عایق آسیب برساند. ایزوگام استخر حتماً باید توسط نصاب ماهر اجرا گردد و زیرکار آن با پرایمر یا قیرآبه کاملاً آمادهسازی شود تا حداکثر چسبندگی و آببندی حاصل گردد.
ایزوگام اقتصادی (قیمت مناسب)
ایزوگام اقتصادی به دستهای از عایقهای رطوبتی گفته میشود که با حفظ کارایی قابل قبول، قیمت پایینتری نسبت به انواع درجهیک دارند. این محصولات برای پروژههایی با بودجه محدود یا مصارف موقت مناسباند. عوامل کاهش هزینه در ایزوگام اقتصادی میتواند شامل کاهش ضخامت (مثلاً استفاده از ایزوگام تکلایه)، بهرهگیری از قیر اکسیده (به جای تماماً قیر پلیمری) یا حذف لایه روکش آلومینیومی باشد. برای مثال، ایزوگام بدون فویل به دلیل حذف لایه آلومینیوم، سبکتر و اقتصادیتر است. البته همچنان باید دقت کرد که ایزوگام ارزانقیمت، استانداردهای حداقلی را داشته باشد تا در کوتاهمدت باعث نشت و هزینههای دوباره نشود. برندهای معتبر مانند اخوان تلاش میکنند حتی محصولات اقتصادی خود را نیز با کیفیت قابل قبول و مطابق استاندارد عرضه کنند. توصیه میشود خریداران ضمن توجه به قیمت، مشخصات فنی (ضخامت، وزن رول، نوع قیر و لایهها) و نشان استاندارد را در ایزوگام اقتصادی بررسی کنند.
ایزوگام با روکش آلومینیومی
ایزوگام فویلدار یا با روکش آلومینیومی، همان عایق رطوبتی پیشساخته است که یک لایه نازک ورق آلومینیوم در سطح خارجی آن قرار داده شده است. این لایهی براق نقشی حیاتی در بازتاب نور خورشید و محافظت از ایزوگام در برابر اشعه فرابنفش دارد. ایزوگامهای فویلدار معمولاً برای سطوحی استفاده میشوند که در معرض تابش مستقیم خورشید قرار دارند؛ مانند پشتبامها، سقف سولهها یا دیوارهای بیرونی بدون پوشش. لایه آلومینیومی کمک میکند حرارت شدید تابستانی کمتر به قیر زیرین نفوذ کند و ایزوگام در دمای بالا نرم نشده و تغییر شکل ندهد. یک نکته کاربردی در زمان انتخاب این نوع عایق آن است که اگر سطح موردنظر زیر سایه یا پوشش باشد، الزامی به فویلدار بودن ایزوگام نیست؛ اما در صورت تابش مستقیم آفتاب، حتماً نوع فویلدار توصیه میشود تا تأثیر مخرب خورشید بر عایق به حداقل برسد. لازم به ذکر است وجود فویل اندکی قیمت را افزایش میدهد، اما برای دوام عایق در فضای باز ضروری است.
ایزوگام بدون روکش (پودری)
این نوع ایزوگام فاقد لایه آلومینیومی بوده و سطح بیرونی آن با موادی مانند پودر معدنی، سیلیس یا فیلم پلیاتیلن پوشانده شده است تا رولهای ایزوگام در بستهبندی به یکدیگر نچسبند. ایزوگام بدون روکش (که گاهی ایزوگام پودری نیز نامیده میشود) معمولاً در مکانهایی به کار میرود که نور خورشید مستقیم وجود ندارد. برای مثال، در فضاهای داخلی ساختمان (مانند زیر کاشیهای سرویس بهداشتی یا کف آشپزخانه) یا عایقکاری لایههای زیرین، میتوان از ایزوگام بدون فویل استفاده کرد. مزیت مهم این نوع ایزوگام، انعطافپذیری بیشتر و وزن کمتر آن نسبت به نوع فویلدار است که نصب آن را در سطوح پیچیده آسانتر میکند. همچنین به دلیل حذف آلومینیوم، قیمت پایینتری دارد که پروژه را از نظر اقتصادی بهصرفهتر میکند. باید توجه داشت کیفیت قیر و لایههای تقویتکننده (تیشو و پلیاستر) در ایزوگام پودری همچنان اهمیت زیادی دارد تا عایق بتواند وظیفه خود (جلوگیری از نفوذ آب) را بهخوبی انجام دهد. این نوع ایزوگام را برای پی ساختمان، فونداسیون، کف سرویسها و دیوارهای داخلی که در نهایت روی آنها با مصالح دیگر پوشانده میشود، بهوفور بهکار میبرند.
ایزوگام پشتبام
عایقکاری پشتبام از متداولترین کاربردهای ایزوگام است. ایزوگام مناسب پشتبام باید مقاومت بالایی در برابر شرایط جوی (آفتاب، باران، برف) داشته باشد و برای سالها از نفوذ رطوبت جلوگیری کند. ایزوگام دولایه فویلدار رایجترین انتخاب برای پشتبامها است، چرا که ضخامت کافی (حدود ۴ میلیمتر) و استحکام لازم برای مهار آب باران و برف را دارد و روکش آلومینیومی آن نیز از نرم شدن قیر در تابستان جلوگیری میکند. بر اساس توصیه متخصصان، برای پشتبامهای مناطق معتدل یک ایزوگام مرغوب دولایه با ضخامت ~۴ میلیمتر و وزن حدود ۴۰ تا ۴۲ کیلوگرم مناسب است. در مناطق سردسیر نیز گاهی از ایزوگامهای ویژهی ضخیمتر (مثلاً ۵ میلیمتر) استفاده میشود تا در برابر سرمای شدید دوام بیشتری داشته باشند. نکته دیگری که در ایزوگام پشتبام باید توجه کرد، شیببندی و هدایت آب است. هرچند خود ایزوگام نفوذناپذیر است، اما اگر آب روی آن تجمع کند میتواند عمر عایق را کاهش دهد. لذا پیش از ایزوگامکاری سقف، ایجاد شیب مناسب و کارگذاری راهآبها ضروری است. همچنین بهتر است اجرای ایزوگام پشتبام توسط تیمهای مجرب صورت گیرد تا از چروکشدگی یا درز در نقاط اتصال جلوگیری شود.
ایزوگام تک لایه
ایزوگام تکلایه از یک لایه بافت (معمولاً پلیاستر سوزنی) تشکیل شده که با قیر اشباع میگردد. این نوع ایزوگام ضخامت کمتری (حدود ۲ تا ۳ میلیمتر) دارد و به دلیل ساختار نازکتر، انعطافپذیری بالاتری از خود نشان میدهد. ایزوگام تکلایه ارزانتر از نوع دولایه است و در جاهایی که فشار رطوبتی کمتری وجود دارد یا شکل سطح پیچیده است، مورد استفاده قرار میگیرد. به عنوان مثال، برای پوشش گوشههای دیوارها، ستونهای سازه، سطوح دارای شکستگی زیاد یا مناطقی که ایزوگام باید بهخوبی در پیچوخَم سطح قرار بگیرد، ایزوگام تکلایه انتخاب مناسبی است. نازکتر بودن این محصول باعث میشود چسبندگی آن به سطح پایه آسانتر باشد و در کنجها و زوایای تند بهتر بنشیند. با این حال به دلیل استحکام کششی کمتر، ایزوگام تکلایه برای سطوح وسیع یا مناطقی با رطوبت بالا چندان توصیه نمیشود. اگر ناچار به استفاده در این شرایط باشیم، میتوان دو لایه از ایزوگام تکلایه را روی هم نصب کرد تا مقاومت افزایش یابد. در مجموع ایزوگام تکلایه یک گزینه اقتصادی و منعطف است اما طول عمر و پایداری آن پایینتر از ایزوگام دولایه میباشد.
ایزوگام دولایه
ایزوگام دولایه رایجترین نوع عایق پیشساخته در پروژههای ساختمانی و عمرانی است. این محصول از دو لایه تقویتکننده (معمولاً یک لایه تیشوی الیاف شیشه و یک لایه پلیاستر) تشکیل شده که بر روی هم قرار گرفته و با قیر اصلاحشده اشباع میشوند. نتیجه این ساختار، عایقی با ضخامت بیشتر (معمولاً ~۴ میلیمتر) و مقاومت مکانیکی بالاتر است. ایزوگام دولایه میتواند بسته به نیاز با روکشهای مختلفی نظیر فویل آلومینیومی، فیلم پلیاتیلن یا پودرهای معدنی تولید شود. از نظر کاربرد، بیشترین مصرف ایزوگام در عایقکاری بام ساختمانها، دیوارهای نما، کف سرویسها و حتی استخرها مربوط به نوع دولایه است که استحکام و دوام مطلوبی دارد. این عایق در برابر آبریزهای شدید عملکرد بهتری دارد و گزینه ایدهآلی برای مکانهایی با تماس مکرر با آب (مثل پشتبام، حمام و توالت) به شمار میآید. البته انعطاف ایزوگام دولایه به اندازه تکلایه نیست و در زوایا و گوشههای بسیار تند کمی سختتر نصب میشود، اما مزیت بارز آن عمر طولانیتر و مقاومت بیشتر در برابر آسیبهای فیزیکی و حرارتی است. هنگام خرید ایزوگام دولایه استاندارد، توجه به مشخصاتی چون وزن هر رول (~۴۰± کیلوگرم)، ضخامت (۳٫۵ تا ۴ میلیمتر)، نوع قیر (پلیمری خالص ۷۰-۶۰ توصیه میشود) و داشتن نشان استاندارد ملی ضروری است.
ایزوگام سرویس بهداشتی و آشپزخانه
عایقبندی کف سرویسهای بهداشتی، حمام و آشپزخانه به دلیل تماس دائم با آب و رطوبت، از حساسترین بخشهای ایزولاسیون ساختمان است. برای این فضاهای داخلی معمولاً از ایزوگام دولایه بدون روکش آلومینیومی استفاده میشود. دلیل آن است که پس از نصب ایزوگام در کف سرویس یا آشپزخانه، روی آن با ملات و کاشی یا سرامیک پوشانده میشود؛ لذا وجود فویل ضروری نبوده و حتی میتواند مانع چسبندگی ملات شود. ایزوگامهای دولایه استاندارد با ضخامت ۳ تا ۴ میلیمتر بهترین انتخاب برای این بخشها هستند، چرا که مقاومت نفوذپذیری بسیار خوبی داشته و جلوی نشت آب به طبقات زیرین یا دیوار مجاور را میگیرند. به طور معمول همان ایزوگامی که برای پشتبام به کار میرود (نوع دولایه مرغوب) میتواند برای عایقکاری سرویسها نیز استفاده شود. در عین حال، به علت فضای محدود و وجود گوشههای متعدد در حمام و دستشویی، انعطاف ایزوگام اهمیت مییابد؛ از این رو برخی مجریان در کنجها و محلهای عبور لولهها از تکههای ایزوگام تکلایه هم بهره میگیرند تا کار تمیزتر انجام شود. نکته حیاتی دیگر، اجرای صحیح ایزوگام در سرویسها است. قبل از نصب باید کف کاملاً خشک و تمیز باشد، شیببندی کفشور مناسب باشد و برای افزایش چسبندگی، قیرسوخته (پرایمر) اجرا گردد. سپس ایزوگام با دقت در کف و تا ارتفاع حدود ۱۰ سانتیمتر روی دیوارها نصب و تمامی درزها کاملاً جوشکاری میشود تا محفظهای آببند ایجاد گردد.
ایزوگام سه لایه
ایزوگام سهلایه با افزودن یک لایه تقویتکننده اضافی (معمولاً مش مفتولی یا بافت روکشدار خاص) به ساختار ایزوگام دولایه تولید میشود. حاصل این کار، عایقی بسیار مستحکم و ضخیم (گاهی با ضخامت حدود ۵ میلیمتر) است که وزن سنگینتری نسبت به انواع دیگر دارد. ایزوگام سهلایه برای کاربردهای معمول ساختمانی به کار نمیرود، بلکه مصارف سفارشی و صنعتی دارد. به عنوان مثال در پروژههایی مانند عایقکاری تونلها، بامهای سبز (روف گاردن) و یا مخازن خاص که فشار و شرایط محیطی فراتر از حد نرمال است، ممکن است از این محصول استفاده شود. در استخرهای بزرگ یا بامهای سبزی که روی آن خاکریز و باغچه اجرا میشود نیز عایق سهلایه میتواند گزینهای جهت اطمینان بیشتر باشد. البته باید در نظر داشت که به دلیل ضخامت و وزن بالا، نصب چنین ایزوگامی دشوارتر بوده و حتماً باید توسط نیروی متخصص انجام شود. همچنین هزینه آن بالاتر است و تنها در صورت نیاز ویژه توصیه میگردد. بسیاری از کارخانهها ایزوگام سهلایه را صرفاً بر اساس سفارش مشتری تولید میکنند و ممکن است همیشه در بازار به صورت آماده موجود نباشد. به طور کلی اگر ایزوگام دولایه استاندارد پاسخگوی نیاز باشد، سراغ نوع سهلایه نمیروند مگر در شرایط خاص.
ایزوگام صادراتی
منظور از ایزوگام صادراتی، محصولاتی هستند که با کیفیت ممتاز و مطابق استانداردهای بینالمللی تولید شده و برای عرضه در بازارهای خارج از کشور آماده میشوند. این ایزوگامها معمولاً از بهترین مواد اولیه (قیر پالایشگاهی خالص، پلیمرهای بهبوددهنده) ساخته شده و مشخصات فنی بالاتری نسبت به ایزوگامهای عادی دارند. برای نمونه، برخی کارخانههای برتر عایقرطوبتی در دلیجان، ایزوگامهای ویژهای تحت عنوان سوپر صادراتی تولید میکنند که ضخامت ۵ میلیمتر و وزن ۵۰ کیلوگرم در هر رول داشته و از نظر کیفیت بیرقیب هستند. این محصولات اغلب دارای گواهینامههای معتبر خارجی نظیر نشان CE اروپا و ISO 9001 و همچنین نشان استاندارد ملی ایران به صورت همزمان هستند. در نتیجه چسبندگی، دوام و مقاومت حرارتی بسیار بالایی داشته و در شرایط آبوهوایی گوناگون عملکرد خود را حفظ میکنند. ایزوگام صادراتی ممکن است بسته به اقلیم مقصد در انواع گرمسیری یا سردسیری نیز تولید شود تا کاملاً با نیاز آن بازار تطابق داشته باشد. به علاوه، در بستهبندی و لیبلگذاری این محصولات دقت ویژهای صورت میگیرد و اطلاعات کاملی (نظیر تاریخ تولید، سری ساخت، نوع آبوهوا و …) روی رول درج میشود. از آنجا که عمر مفید ایزوگامهای صادراتی بالاتر است (بعضاً بیش از ۱۵ یا ۲۰ سال)، حتی در پروژههای داخلی خاص (مانند ساختمانهای لوکس یا مواردی که عایقکاری باید با اطمینان حداکثری انجام شود) نیز استفاده از آنها توصیه میگردد. به طور خلاصه، ایزوگام صادراتی نمادی از بالاترین کیفیت در میان عایقهای رطوبتی پیشساخته است.
ایزوگام طرحدار (رنگی و تزئینی)
ایزوگام طرحدار نسل جدیدی از عایقهای رطوبتی است که علاوه بر وظیفه عایقبندی، به جنبههای زیباشناختی نیز توجه دارد. این محصولات دارای روکش رنگی یا نقشدار (مثلاً طرح آجری، سرامیک، چمن مصنوعی و …) در سطح بیرونی خود هستند که پس از نصب، نمای کار شده را زیباتر میکنند. از ایزوگامهای طرحدار بیشتر در نمای دیوارها، بامهای قابل مشاهده، سقف آلاچیقها و پارکینگها بهره میگیرند؛ جایی که نمیخواهیم ظاهر کار سیاه و یکنواخت باشد. یک ایزوگام طرحدار خوب باید همزمان دارای کیفیت عایقکاری بالا و ماندگاری رنگ و طرح خود باشد. بر اساس استاندارد، ضخامت این محصولات نباید از حد معینی کمتر باشد (معمولاً ضخامت ۳٫۵ تا ۵ میلیمتر و وزن هر رول حداقل ~۴۰ کیلوگرم توصیه میشود) تا لایه عایق، دوام کافی داشته باشد. همچنین طرح و رنگ ایزوگام باید در برابر نور خورشید پایدار باشد و دچار رنگپریدگی یا پوستهشدن نشود. نکته مهم دیگر، انعطافپذیری لایه طرحدار است؛ چرا که اگر خیلی شکننده باشد در هنگام نصب روی سطوح دچار ترک میشود. معمولاً تولیدکنندگان معتبر با افزودن رزینها و پایدارکنندههای ویژه، مقاومت طرح و رنگ ایزوگام را برای حداقل ۵ سال تضمین میکنند. از لحاظ قیمت، ایزوگامهای طرحدار به دلیل فرآیند تولید پیچیدهتر و مواد رنگی خاص، کمی گرانتر از نوع معمولی هستند و قیمت دقیق آنها بسته به طرح انتخابی و برند سازنده متغیر است. با این حال در بسیاری از پروژهها، زیبایی حاصل از این عایقهای تزئینی ارزش هزینهی اضافی را دارد، چرا که دو کاربرد عایق و نما را بهصورت همزمان تأمین میکنند.
ایزوگام فونداسیون و دیوارها
یکی دیگر از مصارف مهم ایزوگام، عایقکاری فونداسیون (پی ساختمان) و دیوارهای حائل یا خارجی است. رطوبت زمین میتواند به مرور زمان از طریق پی و دیوارههای جانبی به سازه نفوذ کرده و باعث نمزدگی یا تخریب مصالح شود؛ از این رو آببندی صحیح این قسمتها بسیار حائز اهمیت است. برای عایقکاری فونداسیون و دیوارهای مدفون در خاک، معمولاً از ایزوگامهای دولایه بدون فویل استفاده میشود. این ایزوگامها مستقیماً روی سطوح بتنی یا آجری پی و دیوارهها اجرا میشوند و چون در معرض تابش نیستند، نیازی به روکش آلومینیومی ندارند. قبل از نصب، سطح بتن را با قیر روان (پرایمر) پوشش میدهند تا چسبندگی عایق حداکثر شود. سپس ایزوگام را حرارت داده و بر روی پی و دیواره میچسبانند. تمام درزها، گوشهها و محلهای مشترک باید با دقت عایق شوند تا هیچ مسیر نفوذ آبی باقی نماند. ایزوگام مخصوص پی و دیوار باید انعطاف خوبی در هوای سرد داشته باشد (تا در زیر خاک ترک نخورد) و نیز چسبندگی قوی به سطح سیمانی ایجاد کند. معمولاً ترکیب لایههای پلیاستر و تیشو در این نوع ایزوگام مشابه ایزوگام بام است و ضخامت ۳ تا ۴ میلیمتر دارد. بعد از عایق کردن فونداسیون، روی آن با یک لایه ملات محافظ (مثلاً ماسه سیمان) پوشانده میشود تا هنگام پر کردن خاک، به ایزوگام آسیبی نرسد. همچنین در دیوارهای بیرونی که بعدها سنگ یا نما رویشان کار میشود، میتوان ابتدا یک لایه ایزوگام بدون فویل اجرا کرد تا دیوار در برابر باران عایق شود و سپس عملیات نماکاری را انجام داد. این کار مانع نفوذ نم و رطوبت از بارندگی به داخل ساختمان میشود. به طور خلاصه، ایزوگام فونداسیون و دیوار حکم یک سپر پنهان را دارد که سلامت ساختار بنا را از پایه تضمین میکند.
ایزوگام مناطق سردسیری
شرایط اقلیمی سرد و کوهستانی، ایزوگامی ویژه با فرمولاسیون مقاوم در برابر یخبندان میطلبد. ایزوگام سردسیری نوعی عایق است که در دماهای بسیار پایین انعطاف و چسبندگی خود را حفظ میکند و در برابر ترکخوردگی ناشی از سرما مقاوم است. در تولید این محصول از قیرهای پلیمری الاستیکی (نوع BPE) یا اصلاحشده با پلیمر SBS استفاده میشود که نقطه شکنندگی قیر را به شدت کاهش میدهند. همچنین معمولاً یک لایه پلیاستر و یک لایه تیشو (مشابه ایزوگام دولایه) در ساختارش دارد تا استحکام کششی کافی فراهم شود. از ویژگیهای بارز ایزوگام سردسیر، نرمتر بودن بافت عایق است که نصب آن را در هوای سرد آسانتر میکند و حتی تا دمای حدود منفی ۲۰ درجه سانتیگراد انعطافپذیری خود را حفظ میکند. این نوع ایزوگام در مناطق بسیار سرد و پربرف مانند استانهای آذربایجان، اردبیل، همدان، کردستان و ارتفاعات شمال کشور کاربرد دارد. برای این مناطق توصیه میشود ضخامت عایق حداقل ۴ میلیمتر (یا حتی ۵ میلیمتر) باشد و در روزهای مناسب (بدون یخبندان) نصب انجام گیرد تا چسبندگی بهینه حاصل شود. توجه داشته باشید که اجرای ایزوگام در هوای بسیار سرد، تخصصیتر است؛ لذا کمک گرفتن از نصابهای حرفهای برای نصب در دمای پایین ضرورت دارد. ایزوگامهای مخصوص سردسیر معمولاً قیمت بالاتری دارند زیرا از مواد اولیه مرغوبتر و افزودنیهای ویژه (جهت جلوگیری از تردشدن در سرما) بهره میبرند. اما در مقابل، عمر مفید بالاتری داشته و از هزینههای تعمیر و تعویض در اقلیمهای سرد به میزان قابل توجهی میکاهند.
ایزوگام مناطق گرمسیری
در مناطق بسیار گرم و آفتابی (مانند استانهای جنوبی ایران نظیر خوزستان، بوشهر، هرمزگان)، عایق رطوبتی مورد استفاده باید توانایی تحمل دمای بالا و تابش شدید خورشید را داشته باشد. ایزوگام گرمسیری به طور ویژه برای این شرایط طراحی شده است. قیر استفادهشده در این نوع ایزوگام از نوع اصلاحشده با پلیمرهای پلاستیکی (APP) یا ترکیبی از پلیمر و قیر دمیده (BPP/BOF) است که نقطه نرمی بالاتری دارد و در حرارت زیاد نرم و روان نمیشود. همچنین به منظور مقابله با اثرات آفتاب، اغلب یک لایه فویل آلومینیومی روی آن قرار میدهند تا نور خورشید را بازتاب دهد و از داغ شدن بیش از حد عایق جلوگیری کند. ایزوگامهای گرمسیری باید در برابر اشعه UV نیز پایدار باشند، زیرا آفتاب جنوب به سرعت میتواند مواد عایق نامرغوب را فرسوده کند. از این رو استفاده از پایدارکنندههای UV و مرغوبترین مواد اولیه در این محصولات رایج است. ضخامت ایزوگام گرمسیری معمولاً ۴ میلیمتر به بالا در نظر گرفته میشود و وزن هر رول ۱۰ متری آن حدود ۴۲ تا ۵۰ کیلوگرم است. این عایقها در دمای بسیار بالا تغییر شکل نداده و از سطح جدا نمیشوند. در نتیجه برای پشتبامها و بامهای شیبداری که زیر آفتاب سوزان قرار دارند گزینهای ضروری به شمار میروند. اگر در منطقهای گرم زندگی میکنید، حتماً نوع ایزوگام گرمسیری را به جای نوع معمولی انتخاب کنید تا در تابستانهای داغ دچار مشکل نشوید. ناگفته نماند که نصب ایزوگام در هوای خیلی گرم نیز نیازمند دقت است (ترجیحاً در ساعات خنکتر روز انجام شود) تا کیفیت جوش خوردن لایهها تحت تأثیر گرمای محیط افت نکند.
ایزوگام مناطق معتدل
ایزوگام معتدل که با نام ایزوگام نوع «معمولی» نیز شناخته میشود، پُرمصرفترین نوع ایزوگام در کشور است. این نوع برای اقلیمهایی طراحی شده که نه سرمای شدیدی دارند و نه گرمای سوزان؛ به عبارت دیگر شرایط آبوهوایی اکثر شهرهای معتدل ایران را پوشش میدهد. ایزوگام معتدل از نظر ساختار شبیه ایزوگام دولایه استاندارد است (ضخامت ۳ تا ۴ میلیمتر، وزن حدود ۴۰ کیلوگرم، دارای پلیاستر و تیشو و قیر پلیمری ۷۰-۶۰) و میتواند در بازه دمایی متعارف به خوبی عملکرد عایقبندی را انجام دهد. با این حال در برابر سرما و گرمای شدید گزینه مناسبی نیست. به طور مثال اگر چنین ایزوگامی را در منطقه بسیار گرمسیری به کار ببریم، ممکن است در تابستان داغ، قیر آن شل شود و عایق از سطح جدا گردد. یا در منطقه بسیار سرد، احتمال خشکی و ترکخوردگی آن در زمستانهای سخت وجود دارد. بنابراین شرط استفاده از ایزوگام نوع معتدل این است که اقلیم محل پروژه عمدتاً معتدل باشد (زمستان نه خیلی سرد و تابستان نه خیلی گرم). در این شرایط، ایزوگام معتدل بهترین و بهصرفهترین گزینه است. اکثر برندهای داخلی عمده تولیداتشان را به این کلاس اقلیمی اختصاص میدهند. اگر در مشخصات محصول روی رول، نوع آبوهوا ذکر نشده باشد، معمولاً ایزوگام از نوع معتدل محسوب میشود. خریداران باید دقت کنند نوع اقلیمی ایزوگام روی برچسب کالا درج شده باشد (گرمسیری، معتدل یا سردسیری) و متناسب با محل نصب انتخاب گردد.
انتخاب نوع ایزوگام و برندهای معتبر
آنچه در بالا ذکر شد، مهمترین انواع ایزوگام از نظر ساختار و کاربرد بود. بدیهی است انتخاب درست نوع ایزوگام متناسب با شرایط پروژه، تأثیر مستقیمی بر عمر مفید عایقکاری و هزینههای نگهداری سازه دارد. به عنوان مثال، اگر در منطقهای گرمسیری هستید باید حتماً ایزوگام مخصوص همان منطقه را به کار ببرید تا در برابر گرمای شدید تغییر شکل ندهد؛ یا برای استخر و فونداسیون از ایزوگامهای چندلایه و بدون فویل استفاده کنید که نفوذپذیری آب صفر و چسبندگی عالی به بتن دارند. علاوه بر نوع عایق، کیفیت تولید و برند سازنده نیز بسیار اهمیت دارد. توصیه میشود از برندهای معتبری خرید کنید که نشان استاندارد و ضمانتنامه معتبر ارائه میدهند. یکی از تولیدکنندگان نامآشنا در صنعت ایزوگام کشور، شرکت ایزوگام اخوان است که با بهرهگیری از فناوری روز و مواد اولیه باکیفیت، محصولات متنوعی را در کلاسهای گوناگون (ایزوگامهای تکلایه، دولایه، طرحدار، مناطق سردسیر و گرمسیر و …) تولید میکند. محصولات این شرکت دارای استاندارد ملی ایران و بعضاً گواهیهای بینالمللی (نظیر CE اروپا) بوده و در پروژههای ساختمانی و عمرانی بسیاری به کار رفتهاند. به طور کلی، هنگام خرید ایزوگام به موارد زیر توجه کنید:
- نشان استاندارد و مشخصات فنی روی برچسب (کد استاندارد ملی، تاریخ تولید و انقضا، نوع اقلیم، ضخامت و وزن رول)
- اعتبار برند تولیدکننده و دارا بودن ضمانتنامه کتبی و بیمهنامه محصول
- تطابق نوع ایزوگام با محل مصرف (مثلاً پشتبام آفتابگیر → فویلدار؛ سرویس بهداشتی → بدون فویل؛ منطقه سردسیر → ایزوگام سردسیری و …)
- نصب توسط تیم ماهر و رعایت اصول اجرا (زیرسازی تمیز و خشک، پرایمر زیرکار، همپوشانی صحیح لایهها و اطمینان از جوش مناسب در درزها)
با رعایت این نکات و انتخاب نوع مناسب از میان انواع ایزوگام معرفیشده، میتوانید اطمینان داشته باشید که سازه شما تا سالها در برابر نم و رطوبت ایمن خواهد بود و هزینههای تعمیراتی به حداقل خواهد رسید.
